Algemeen

Uitgebreid internationaal onderzoek wijst uit dat contact tussen mens en huisdieren de mens veel goed doet. Honden worden op verschillende manieren ingezet bij mensen met een handicap. Zo ondersteunen ze bij ontbrekende functionaliteit, zoals blindegeleidehonden en hulphonden. Zogenoemde aaihonden zijn er omdat het leuk is voor mensen. Deze honden, maar ook andere dieren die het fijn vinden geaaid te worden geven mensen een prettig gevoel.

De therapiehond wordt ingezet bij mensen die eerst nog moeten worden uitgenodigd en uitgedaagd om zich bewust te worden dat er een hond is, dat er een omgeving is.

Vandaar dat interactief werken de sleutel is.

De therapiehond wordt getraind om te werken voor en met iemand. Hij leert ook niet leuke handelingen te accepteren en uit te voeren. Kortom, daar waar een aaihond stopt, werkt een therapiehond verder, volgens een vooropgezette opbouw in de therapie.

Omdat er verbetering van lichamelijke en geestelijke functies optreedt is er sprake van therapie.

 

Doelstelling

In de meeste landen wordt de therapiehond ingezet bij kinderen met beperkingen. In Nederland zijn er enkele stichtingen actief, maar STN is de enige die zich richt op dementerenden. In de Angelsaksische landen zijn al goede resultaten bereikt in de dementiezorg met inzet van therapiehonden.

STN stelt zich ten doel de kwaliteit van leven te verbeteren van mensen met dementie en andere cognitieve beperkingen. Om dat te bereiken hebben we ons een aantal subdoelen gesteld.

  • De dementiezorg in Nederland laten kennismaken met het fenomeen therapiehond.
  • Certificering, zodat begeleider en therapiehond aan de kwaliteitseisen voldoen.
  • Opleiden van begeleiders en aspirant-therapiehonden volgens vastgestelde normen.
  • Onderzoek (te laten) verrichten naar de resultaten die met de inzet van de therapiehond worden bereikt.

 

De therapiehond

Een therapiehond kan worden ingezet bij behandeling, verzorging en begeleiding van de cliënt. De bedoeling is dat cliënt zich zoveel beter gaat voelen dat de verzorging en behandeling veranderen en de resultaten verbeteren.

Een therapiehond wordt opgevoed en getraind om te kunnen werken met zowel fysiek als geestelijk kwetsbare mensen, zoals dementerenden. Hij vindt daardoor openingen in het gevoels- en belevingsniveau.

Hoe onrustig de cliënt ook is, hij blijft rustig, stil en geduldig. Hij heeft geleerd om te gaan met onplezierige handelingen, hardhandige omklemming of knuffels. Bovendien heeft de hond doorzettingsvermogen en energie om een uur lang actief en alert te werken.

Door de therapiehond gaan cliënten vaak meer praten, ze uiten zich beter en ze ontspannen meer. Verkrampte handen en vingers ontspannen, de aandacht komt terug naar het hier en nu en emoties worden zichtbaar. De hond is erop getraind om verkrampingen langdurig met zijn neus te stimuleren. Die zachte aanraking roept reacties op bij mens en hond; er ontstaat een band. Doordat de hond, onder controle van de therapeut, reageert op de cliënt geeft dat een andere dimensie aan het samenzijn dan wanneer een verzorger of een familielid contact legt. Zowel fysiek als mentaal wordt de cliënt uitgedaagd.

De hond mag de bal niet zelfstandig halen; hij moet geduldig wachten tot de cliënt hem uitnodigt. Aan rust, respect en beheersing worden in de opleiding speciale aandacht besteed.

Als de bewoner de eerste keer de samenhang van het spel niet begrijpt, helpt de hond hem: hij haalt de bal op commando.

Als de cliënt opnieuw de bal krijgt verlegt hij al meteen zijn blik naar de hond (de interactie is begonnen). Na enkele weken spelen cliënt en hond samen. Ook tussen cliënten kan een spel ontstaan.

De honden zijn stabiel, sensitief, rustig en zachtaardig. Ze en luisteren goed. Omdat gezondheid en hygiëne ook belangrijk zijn, staan zij onder strenge controle van een dierenarts.

 

 

De persoon met dementie

Een zeer ervaren activiteitenbegeleidster selecteert de bezoekers die aan de therapiesessie deelnemen. Heeft iemand een hond gehad of zijn er positieve reacties bekend in het contact met een hond? Is iemand tijdens de sessie rustig genoeg om de overige bezoekers geen overlast te bezorgen? Reageert iemand tijdens de sessie positief op het contact? Als iemand geen baat heeft of toch angstig blijft, wordt het bezoek gestaakt. Van alle bezoekers worden de reacties gerapporteerd.

 

 

De omvang van het project

Sinds 2008 zijn er wekelijks therapiehonden actief in Magnushof te Schagen. Er zijn inmiddels meerdere honden in binnen en buitenland opgeleid die werkzaam zijn in diverse zorginstellingen.

Magnushof organiseert en begeleidt de activiteitenbegeleiding de therapiesessies. Selectie vindt vooraf plaats. De therapie wordt in een serie van acht weken gedaan met steeds dezelfde groep bewoners. Daarna komen andere bewoners aan bod.

 

 

Resultaten

In Magnushof zijn opmerkelijke resultaten behaald met therapiehond Sharai.

Een man met gevorderde dementie ontwikkelde een dwangstand van/verkramping in zijn handen. De vuisten zaten met veel kracht/spanning in elkaar. Doordat de man Sharai steeds probeerde te aaien, openden zijn handen zich langzamerhand en ze ontspanden zich.

Een middelbare man met een vorm van dementie die met veel boosheid gepaard ging, ontspande door het contact met Sharai. Het contact met de zorgmedewerkers verbeterde daardoor en de man werkte meer mee.

Bij verschillende bewoners die in de gevorderde dementie die niet meer spraken, kwamen er langzamerhand wat woorden over de lippen, zoals ‘hond’ of de naam van een eigen hond uit het verleden.

Bewoners die geen oogcontact meer maakten, die niet meer of beperkt reageerden, volgden Sharai met de ogen.

Een bewoner was al dagen boos en opstandig, hij probeerde het personeel te slaan en praatte niet. Hij werd regelmatig op bed gelegd om tot rust te komen. De therapiehond bezocht de man, die daardoor helemaal opfleurde. Hij praatte en zijn boosheid zakte.

In de acht wekelijkse sessies werden de effecten steeds duidelijker. Helaas nemen na de therapie de resultaten weer af. Daarom is de therapie kortgeleden verlengd tot zestien weken.

 

 

Therapiehond brengt geluk

In Amerika en sommige Duitstalige landen zijn ze al zover dat bij verpleeghuizen therapiehonden op de loonlijst staan. Nederlandse dementerenden kennen die luxe nog slechts mondjesmaat. Maar vanuit Schagen gaat dat veranderen. Dat doet de Stichting Therapiehond Nederland in oprichting. Die coördineert het vrijwilligerswerk en wil er structuur aan geven. Theo Winder, die deze zomer afscheid neemt als clustermanager van verpleeghuis Magnushof, gaat dit mede op poten zetten. Hij overlegt met de Alzheimer Stichting over een startkapitaal, zodat de stichting een feit wordt en er tot fondsenwerving en organisatie kan worden overgegaan. Recentelijk is Paula Hendriks benaderd om betrokken te worden bij het oprichtingstraject van de Stichting. Zij heeft volmondig ja gezegd. Wat een geweldig initiatief. Zij werden gevraagd door Hiske Muller, die al jaren bij Dierenkliniek Zuiderkaag komt met haar dieren. Dylan, de hond van Hiske Muller is getraind door STN. Een training begint al op acht weken leeftijd. Het is altijd een combinatie mens-dier die traint; je moet als baasje net zo enthousiast meetrainen om de perfecte combinatie mens-therapiehond te worden.

In mei 2007 hield Paula Hendriks een lezing voor Magnushof-werknemers over compassionate care, zorg vanuit het hart. De compassionate care-gedachte die het fundament van Dierenkliniek Zuiderkaag vormt, sluit naadloos aan bij de Planetree-gedachte waarop Magnushof steunt. Paula was onder andere gevraagd deze lezing te houden omdat er bij Magnushof aan gedacht werd om ‘dierendagen’ voor de bewoners te gaan organiseren. De lezing spitste zich uiteindelijk toe op het belang van het hebben van contact met een huisdier voor ouderen.Passages uit de lezing van Paula Hendriks:
‘Voor iedereen die een huisdier heeft, maar ook zeker voor ouderen geldt: een huisdier geeft je onvoorwaardelijke liefde, verdrijft de eenzaamheid, is gevoelig voor je gemoedstoestanden, biedt je warmte, vriendschap en luistert. Huisdieren slagen er zelfs in het geheugen van patiënten met Alzheimer opnieuw op gang te brengen. Ze motiveren je om te bewegen, verschaffen je een stimulerende bezigheid, bevorderen de omgang met anderen, geven je een groter verantwoordelijkheidsgevoel en zelfrespect. Ik zie op een dagelijkse basis wat dieren voor mensen betekenen en weet het ook uit eigen ervaring vanwege mijn eigen huisdieren. Een opname in een zorginstelling brengt emoties voor de patiënten met zich mee, het gedwongen gescheiden worden van hun geliefde huisdier stapelt daar emoties bovenop en neemt bovendien alle hiervoor genoemde positieve invloeden van huisdieren op ouderen weg.
Ik juich dan ook het organiseren van “dierendagen in het verpleeghuis” enorm toe. Mensen die altijd een huisdier gehad hebben, zullen het gedwongen afscheid van hun huisdier beter een plek kunnen geven. Dieren maken geen onderscheid, ze zijn trouw en vol vertrouwen, ze zijn warm, aaibaar en vol aandacht. Ze zijn komisch en lief.De resultaten van mensen die met Alzheimer in een verzorgingstehuis waren opgenomen bleken opmerkelijk. De omgang met honden gaf verlenging van de concentratie, meer interactie tussen de patiënten onderling, vermindering van het aantal gedragsproblemen en een verbetering van het humeur. Contact met de warmte en de zachtheid van het dier kan ontspanning geven in verstijfde handen. Herinneringsprocessen worden op gang gebracht. Het haalt bewoners meer uit hun isolement.


Daarnaast is gebleken dat de dieren niet alleen een troost en toeverlaat voor de patiënten zijn, maar ook de zorgverleners blijken veel steun te ondervinden van de dieren. Het helpt het zorgteam om vlotter en beter in contact te komen met de patiënt, of het kan als een waardevolle bemiddelaar fungeren voor de naaste familie die even in de instelling op bezoek komt.Kortom: het thema “dierendagen in het verpleeghuis” sluit naadloos aan bij het werken volgens de compassionate care en de Planetree-filosofie om zorg vanuit het hart te bieden, rekening houdend met de individuele behoeftes van mens en dier.’

 

puppy naar Magnushof 9 4 2019 www.stichtingtherapiehond.nl 3 

 

 

Verbluffende  Resultaten in Verpleeghuis  Magnushof

In Verpleeghuis Magnushof in Schagen wordt al drie jaar naar volle tevredenheid gewerkt met de inzet van de therapiehond. De therapiehond en zijn begeleider werken tijdens de sessies met een vaste groep dementerenden. De therapiehond is op maat getraind voor gezelschap, het maken van sociaal contact, het bevorderen van structuur en het verbreken van eenzaamheid. De wekelijkse komst van de hond zorgt voor verbluffende resultaten.

Niet alleen helpt de therapiehond bij het verbeteren van motorische en geestelijke capaciteiten, cliënten komen bij het contact met de hond uit hun isolement en voelen zich (ook nadien) minder depressief. Het bezoek van de hond geeft een duidelijke verlenging van de concentratie, zorgt voor meer interactie tussen cliënten onderling, vermindering van gedragsproblemen en verbetering van het humeur. Kortom, elk bezoek zorgt voor verbluffende successen met steeds opnieuw verrassende resultaten.

 

HOME